Parki

Zabytkowe tereny parkowe w gminie Tłuszcz

 

Przed 1944 rokiem na terenie gminy Tłuszcz znajdowało się wiele dworów ziemiańskich. Niegdyś siedziby te otoczone były przez zadbane parki lub ogrody. Nieodłącznym elementem krajobrazu każdego folwarku szlacheckiego były także stawy.  Mogły pełnić one wiele ról; hodowano w nich ryby, pojono zwierzęta, lub służyły do zbierania wody z sieci rowów melioracyjnych albo były po prostu uwieńczeniem dworskiego parku.

Po pożodze II wojny światowej i objęciu władzy przez komunistów większość tych starych, pięknych dworów została doszczętnie zniszczona. Natomiast parki przez lata popadały w ruinę.. stawy i oczka wodne zarastały… Nie mniej jednak mimo upływu lat, w okolicach Tłuszcza zachowały się w kilku miejscach ich resztki. Część z nich np. te w Zuzance (dziś Jadwininie) czy Chrzęsnem są wpisane do rejestru zabytków, w innych miejscach jak na przykład w Ulasku (dziś Stryjkach) najbardziej okazałe i patetyczne drzewa są uznane za pomniki przyrody i prawnie chronione. W każdym z tych historycznych miejsc, można poczuć przeszłość i zadumać się nad historiami kilku rodów, których te miejsca były ongiś siedliskami.

Fiukały - dziś przysiółek sołectwa Postoliska, niegdyś prężny folwark, którego właścicielem był przed wojną m.in. Nikodem Godlewski – fundator ołtarza głównego w postoliskim  kościele. Do dziś przy ulicy jego imienia zachowały się resztki stawów dworskich.

Jasienica  – tu, przy ulicy Leśniewskiego (przedwojennego właściciela majątku) zachował się obszerny, imponujący park i stawy. Przy jednym z nich postawiony jest duży kamień, być może nagrobny.

zamknijzamknijzamknijzamknijzamknijzamknij

Kobiel – niegdyś był tutaj folwark szlachecki, istniało wiele stawów rybnych. Dziś to teren wioski Franciszków, na którym mieści się centrum konferencyjne - Dwór Franciszków.

Rudniki – we wsi zachowały się podworskie stawy i alejki lipowe. Majątek był położony nad rzeką, w wyjątkowo malowniczej okolicy. Dwór rozebrano w latach 20. XX wieku, z części pozostałego materiału wybudowano drewniany dom, istniejący do dzisiaj.

Mokra Wieś – na wchód od skrzyżowania ulic Podkowińskiego i Konopnickiej zachowało się kilka podworskich drzew. To tu swoje dzieła tworzył najlepszy polski malarz impresjonista - Władysław Podkowiński.  W centrum miejscowości znajdują się portretowane przez niego ponad sto lat temu stawy.

Wólka Kozłowska - Dwór stał po wschodniej stronie skrzyżowania dróg nr 634 i 636. Urodził się tu znany pisarz i polityk Wacław Sieroszewski. Po majątku pozostały ostatki parku i niewielki staw.

Miąse – kilkanaście metrów na wschód od ronda i zabytkowej barokowej kapliczki roztaczają się pozostałości parku dworskiego. Większość z tamtejszych drzew pamięta jeszcze czasy sprzed stu lat, gdy dwór był własnością Władysława i Marii Symonowiczów i wychowywała się tu Zofia Solarzowa.

zamknijzamknijzamknijzamknij

Zuzanka (Jadwinin)na wjeździe do miejscowości od strony Miąsego znajdują się dwa słupy od dawnej bramy wjazdowej do majątku. O bogatej historii tego miejsca świadczy też, niestety dziś już niezwykle zaniedbany, park dworski, a raczej jego resztki. W środku ogrodu znajduje się staw z wysepką. Dziś porastają ją drzewa, niegdyś jednak znajdowała się tam altanka.

Ulasek (Stryjki) – z otoczenia stojącego tu niegdyś imponującego dworu zostały stawy oraz dwa pomniki przyrody. Patetyczny, trzechsetletni, dąb szypułkowy (na terenie ZS im. Ks. Jana Twardowskiego) i lipa, stojąca onegdaj przy dworskiej stodole.

Chrzęsne – w Chrzęsnem zachował się XVII- wieczny murowany pałac i duża część parku go okalająca. Obecnie na tym terenie prowadzone są prace remontowe. Przywraca się temu miejscu dawną świetność, a jest to niewątpliwie wizytówka nie tylko gminy Tłuszcz, jak też i powiatu wołomińskiego.

Oprac. i Foto: Marcin Ołdak